Yoghurtbowl met pompoen
Yoghurtbowl met geroosterde pompoen en eiwitpoeder — stabiliseert je bloedsuiker, ondersteunt je darmwand en houdt je verzadigd tot de middag.
Insulineresistentie betekent dat lichaamscellen minder gevoelig worden voor insuline. Insuline is het hormoon dat glucose uit het bloed helpt opnemen in de cellen, waar het gebruikt wordt als energie of opgeslagen wordt. In een gezond systeem komt er insuline vrij na een maaltijd, de glucose wordt netjes opgenomen en de bloedsuiker zakt weer. Bij insulineresistentie blijft er meer glucose in het bloed circuleren, waardoor de alvleesklier steeds meer insuline moet aanmaken om hetzelfde effect te bereiken.
Dit ontstaat zelden door één oorzaak, maar bijna altijd door een combinatie van factoren die elkaar versterken. Chronisch verhoogde bloedsuikerpieken zijn een belangrijke driver. Dit kan komen door veel snelle koolhydraten, maar ook door verkeerd getimede maaltijden, weinig eiwit en vet bij koolhydraatinname, of lange periodes van ondereten gevolgd door grotere maaltijden. Het lichaam wordt als het ware continu blootgesteld aan insuline, waardoor de receptoren minder goed gaan reageren.
Een tweede belangrijke factor is chronische laaggradige ontsteking. Vetweefsel, vooral rond de buik, is metabool actief en produceert ontstekingsstoffen die de insulinesignalering verstoren. Ook een verstoord microbioom en verhoogde darmpermeabiliteit spelen hierin een rol: endotoxines uit de darm kunnen via de bloedbaan ontstekingsprocessen aanwakkeren die de insulinegevoeligheid verlagen.
Daarnaast speelt stress een grote rol. Chronische stress verhoogt cortisol, en cortisol verhoogt op zijn beurt de bloedsuiker. Dat is evolutionair logisch, maar in een moderne context betekent dit dat je lichaam suiker in de bloedbaan houdt terwijl de suikers niet gebruikt worden want we zitten achter onze bureau. Hierdoor blijft insuline hoog, wat de resistentie verder versterkt.
Op cellulair niveau zie je ook dat mitochondriën minder efficiënt gaan werken. Als cellen structureel meer energie aangeboden krijgen dan ze kunnen verwerken dan nemen ze de suikers niet meer op en reageren ze niet op insuline. Insulineresistentie is in dit geval een beschermingsmechanisme tegen overbelasting. Dit verklaart ook waarom het vaak samenloopt met vermoeidheid: energie is er wel, maar komt niet goed in de cel.
Bij vrouwen speelt hormonale context extra mee. Vrouwen die hetzelfde eten en bewegen maar door insulineresistentie plots aankomen of allerlei klachten ervaren zoals vermoeidheid, weinig energie. Denk ook aan de menopauzale klachten waarbij hormonale aansturing verandert.
Belangrijk is dat insulineresistentie perfect omkeerbaar wordt wanneer je het systeem als geheel benadert. Dat betekent niet alleen kijken naar koolhydraten, maar ook naar eiwitinname, spiermassa, slaap, stressregulatie, darmgezondheid en ontstekingsbelasting.
Vanuit een orthomoleculair perspectief gaat het dus niet om minder eten, maar om beter afgestemde signalen geven aan het lichaam en vooral eerst je belasting op je systeem verlagen en werken aan een lichaam dat in balans is door echt te gaan kijken naar die sterke basis.
Wat ligt er aan de basis van insulineresistentie?